Stel je voor: je zit rustig met je familie na een drukke dag en ineens voel je een scherpe pijn in je mond, waarschijnlijk bij of in je tandvlees. Een pijn van een tandvleesabces die zo heftig is dat je het liefst onder je kussen zou kruipen tot het overgaat.
Als je een geschiedenis hebt van tandproblemen – zoals gaatjes, een verwonding aan de tandvleesrand of een zwelling op je tandvlees gevuld met pus of geel vocht – dan kan dit wijzen op een abces. In deze blog bespreken we in detail het verschil tussen een tandvleesabces en een tandabces, en hoe elk behandeld wordt.
Wat is een tandvleesabces?
Een tandvleesabces is een pijnlijke, met pus gevulde zwelling in het tandvlees die bacteriën bevat en zich kan verspreiden als het niet wordt behandeld. Een tandvleesabces en een tandabces vertonen vaak dezelfde symptomen en behandelmethoden, maar er zijn belangrijke verschillen.
Er zijn twee soorten tandvleesabcessen: gingivaal en parodontaal.
- Gingivale abcessen ontstaan in het tandvlees net onder de tandvleesrand en zijn niet gerelateerd aan de tanden zelf. Ze ontstaan vaak door voedselresten die vast komen te zitten in het tandvlees en zo een infectie veroorzaken.
- Parodontale abcessen ontstaan tussen het tandvlees en de tanden, vooral als parodontitis (ernstige tandvleesziekte) aanwezig is. Ze bevinden zich vaak dieper en zijn ernstiger van aard.
Wat is een tandabces?
Een tandabces ontstaat meestal aan de wortel van de tand door een infectie of tandbederf. Een scheurtje of barst in de tand maakt het mogelijk voor bacteriën om het binnenste van de tand te bereiken, wat uiteindelijk kan leiden tot het afsterven van het tandmerg.
Wanneer pus zich ophoopt aan het wortelpunt in het kaakbot, vormt zich een abces. Dit kan de tand ook gevoelig maken voor warm en koud.
Oorzaken van een tandvleesabces
Een tandvleesabces ontstaat wanneer bacteriën via een opening in het tandvlees of via een tand het lichaam binnendringen en zich ophopen als pus. Enkele veelvoorkomende oorzaken zijn:
- Gaatjes in tanden
- Barst of breuk in een tand
- Parodontale aandoeningen (tandvleesziekte)
- Een vastzittende verstandskies
- Medicatie die zorgt voor een droge mond
- Voedselresten die vastzitten in het tandvlees
- Slechte mondhygiëne
Hoe weet ik of ik een abces heb?
Je zult het niet snel missen! Symptomen van een tandvlees- of tandabces kunnen zijn:
- Hevige, stekende pijn of aanhoudende kiespijn
- Gevoelige tanden, vooral voor warm en koud
- Roodheid, zwelling of warmte in het gezicht of tandvlees
- Slechte smaak in de mond
- Pijn bij het kauwen of het openen van de mond
Hoe wordt een tandvleesabces behandeld?
Als je één of meer van bovenstaande symptomen ervaart, is het belangrijk om zo snel mogelijk naar de tandarts te gaan.
1. Chirurgische drainage van het abces
De tandarts zal het abces openmaken en de pus uit de ruimte tussen tandvlees en tand verwijderen. Bij een tandvleesabces maakt de tandarts meestal een kleine incisie om de pus af te voeren.
Een röntgenfoto wordt vaak genomen om te controleren of het abces botverlies veroorzaakt heeft. Onbehandelde abcessen kunnen leiden tot aantasting van het kaakbot.
Soms is een wortelkanaalbehandeling nodig, vooral als de infectie het tandmerg heeft bereikt.
2. Antibiotica
Bij een beginnende infectie kan de tandarts antibiotica voorschrijven om de bacteriën te bestrijden en verdere verspreiding te voorkomen.
3. Huismiddeltjes (onder begeleiding van een tandarts)
Over-the-counter pijnstillers kunnen helpen bij de pijn. Spoelen met warm zout water kan ook tijdelijk verlichting bieden. Maar onthoud: dit vervangt geen tandheelkundige behandeling.
Hoe behandel je een tandvleesabces bij kinderen?
Merk je symptomen van een tandabces bij je kind? Ga dan direct naar de tandarts. Abcessen verdwijnen niet vanzelf en kunnen zich verder verspreiden als ze verstoord worden.
De behandeling bestaat meestal uit het voorzichtig verwijderen van de pus en eventueel achtergebleven voedselresten.
Hoe voorkom je een tand- of tandvleesabces?
Voorkomen is beter dan genezen. Goede mondverzorging is de sleutel tot het voorkomen van tandproblemen.
- Poets je tanden twee keer per dag
- Gebruik dagelijks tandfloss of ragers
- Spoel regelmatig met zout water
- Gebruik een tandpasta met fluoride
- Eet gezond en gevarieerd
- Beperk de inname van suikers
- Stop met roken als je rookt
- Ga minimaal één keer per jaar naar de tandarts
Conclusie
Hoe goed je voor je gebit zorgt, bepaalt in grote mate of je een tandvlees- of tandabces kunt voorkomen. Poets twee keer per dag, flos na de maaltijden en sla je tandartsafspraken niet over. Bij gezwollen tandvlees, kaakpijn of tekenen van een abces: wacht niet af, maar ga naar de tandarts.
Veelgestelde vragen
Hoe behandel je een tandabces zonder naar de tandarts te gaan?
Je kunt een tandabces niet volledig genezen zonder hulp van een tandarts. De infectie kan zich binnen enkele weken of maanden uitbreiden en levensbedreigend worden. Maak onmiddellijk een afspraak.
Kan ik een tandabces zelf leegmaken?
Nee. Probeer nooit zelf een abces te openen of leeg te maken. Je loopt het risico dat de infectie zich verspreidt naar omliggende tanden of weefsels.
Hoe wordt een puszakje (abces) geleegd?
Dit wordt gedaan door een tandarts. Met een kleine incisie wordt het abces geopend en de pus wordt afgevoerd. Soms wordt een drain geplaatst, gevolgd door antibiotica en verdere behandeling, zoals een wortelkanaalbehandeling.
